झिका व्हायरसचे संकट उंबरठ्यावर

भारतावर झिका व्हायरसचे संकट,आंध्रप्रदेशात केलाय कहर     जागरूकता गरजेची

ब्लॅक अँड व्हाईट मुंबई वृत्तसेवा: दक्षिण भारतातील आंध्र प्रदेश राज्यातील नेल्लोर जिल्ह्यात झिका विषाणूचा संशयास्पद रुग्ण दाखल झाल्याच्या वृत्ताने खळबळ उडाली आहे. मरीपाडू मंडलातील वेंकटपुरम गावातील 6 वर्षांच्या मुलाला त्याच्या कुटुंबीयांनी तब्येतीच्या समस्येमुळे नेल्लोरमधील एका खाजगी रुग्णालयात नेले.

हॉस्पिटलमध्ये मुलावर उपचार करणाऱ्या डॉक्टरांना त्याच्या लक्षणांच्या आधारे संशय आला आणि त्यांनी तपासणी केली. झिका विषाणूची लागण झाल्याच्या संशयावरून पुन्हा रक्ताचे नमुने घेऊन ते पुण्यातील प्रयोगशाळेत पाठवण्यात आले. आता डॉक्टरांच्या अहवालाची प्रतीक्षा आहे असे सांगण्यात आले आहे. याआधीदेखील झिका व्हायरस भारतात सापडला होता आणि त्याचवेळी त्यावर उपायही करण्यात आले होते.

वैद्यकीय शिबीर सुरू

खबरदारीचा उपाय म्हणून कुटुंबीयांनी डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार मुलाला चेन्नईतील एका खासगी रुग्णालयात दाखल केले असून, त्याच्यावर उपचार सुरू आहेत. झिका विषाणूची अफवा पसरल्यानंतर जिल्हा वैद्यकीय आणि आरोग्य विभागाने कारवाई करत व्यंकटपुरम गावात वैद्यकीय शिबिर सुरू केले.

जागरुकता अभियान सुरू

गावातील लोकांना या विषाणूबाबत जागरूक केले जात असून त्यांना आवश्यक औषधे व उपचार दिले जात आहेत. झिका विषाणूचा प्रसार रोखण्यासाठी आवश्यक ती सर्व खबरदारी घेत असल्याचे वैद्यकीय आणि आरोग्य विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितले आहे.

राज्य सरकारकडून प्रतिक्रिया

आंध्र प्रदेशचे मंत्री अनम रामनारायण रेड्डी यांनी नेल्लोर जिल्ह्यात झिका विषाणूच्या उद्रेकावर प्रतिक्रिया दिली. ते म्हणाले की मरीपाडू मंडळातील एका गावातील मुलाची आधीच चेन्नईला रवानगी झाली आहे. विषाणूची लक्षणे दिसणाऱ्या मुलावर चांगले उपचार करण्याची व्यवस्था करण्यात आली आहे. एका विशेष वैद्यकीय पथकाने गावाला भेट देऊन तेथील लोकांच्या वैद्यकीय चाचण्या केल्या, असेही ते म्हणाले. सरकार आवश्यक ती सर्व पावले उचलेल आणि कोणालाही घाबरण्याची गरज नाही.

झिका व्हायरसची व्युत्पत्ती

झिका विषाणू हा डासांपासून पसरणारा फ्लेविव्हायरस आहे जो संक्रमित एडीस डासाच्या चावण्याने पसरतो. झिका विषाणूची उत्पत्ती 1947 मध्ये झाली. शास्त्रज्ञांचा एक गट युगांडातील झिका जंगलात पिवळ्या तापाचे निरीक्षण करत होता. त्याने रीसस माकडांपासून घेतलेल्या नमुन्यांमधून झिका विषाणू वेगळे केले आणि त्याला ते सापडलेल्या जंगलाच्या नावावरून त्याचे नाव दिले. पुढच्याच वर्षी हा विषाणू डासातून बरा झाला.

नायजेरियामध्ये 1954 मध्ये पहिले मानवी प्रकरण आढळून आले. अनेक दशकांपर्यंत, हा विषाणू तुलनेने इतकास वर आला नव्हता. ज्यामुळे आफ्रिका आणि आशियामध्ये फक्त तुरळक उद्रेक झाले होते. 2015 मध्ये मोठा टर्निग पॉइंट आला जेव्हा ब्राझीलमध्ये या विषाणूचा मोठ्या प्रमाणात उद्रेक झाला. ज्यामुळे या व्हायरसचा संपूर्ण अमेरिकेत वेगाने प्रसार झाला.

टांझानिया आणि युनायटेड रिपब्लिक ऑफ युगांडा येथे मानवांमध्ये झिका विषाणूची सर्वात पहिली प्रकरणे नोंदवली गेली. आफ्रिका, अमेरिका, आशिया आणि पॅसिफिक बेटांवरही या विषाणूचा प्रादुर्भाव आढळून आला आहे. आजपर्यंत, झिका विषाणूची प्रकरणे अंदाजे 86 देशांमध्ये नोंदवली गेली आहेत. जुलै 2021 मध्ये केरळमध्ये भारतात झिका विषाणूची पहिली पुष्टी झाली. त्याच वर्षी, महाराष्ट्र, उत्तर प्रदेश आणि नवी दिल्ली येथून अधिक प्रकरणे नोंदवली गेली.

कसा होतो याचा प्रसार

झिकाच्या प्रसारासाठी प्राथमिक वाहक एडिस इजिप्ती डास आहे. जो डेंग्यू, चिकुनगुनिया आणि पिवळा ताप देखील प्रसारित करतो. डासांच्या चावण्याव्यतिरिक्त, झिका लैंगिक संपर्काद्वारे, रक्त संक्रमणाद्वारे आणि गर्भधारणेदरम्यान आईपासून गर्भामध्ये प्रसारित केला जाऊ शकतो.

Zika Virus लक्षणे

गर्भधारणेदरम्यान हा संसर्ग धोकादायक आहे, यामुळे गर्भामध्ये मायक्रोसेफली, अकाली जन्म, गर्भपात होऊ शकतो. गुइलेन-बॅरे सिंड्रोम, न्यूरोपॅथी आणि मायलाइटिस होऊ शकतात. संक्रमित डास चावल्यानंतर 3-14 दिवसांच्या दरम्यान लक्षणे आणि चिन्हे दिसू शकतात.

झिका व्हायरस कसा पसरतो

वर नमूद केल्याप्रमाणे, संसर्गाचे मुख्य माध्यम एडिस डास आहे. एकदा हा डास एखाद्या व्यक्तीला चावल्यानंतर, विषाणू तीन दिवस ते दोन आठवड्यांदरम्यान व्यक्तीला संक्रमित करतो आणि रक्तप्रवाहात वाढू लागतो. जेव्हा या व्यक्तीला दुसरा अनइन्फेक्शन नसलेला डास चावतो तेव्हा हा डास व्हायरसचा वाहक बनतो, मग त्या व्यक्तीला लक्षणे असो वा नसो आणि अशा प्रकारे संसर्गाचे दुष्टचक्र चालू राहते.

झिकाचा प्रसार रोखण्यासाठी काय करावे ?

झिका विषाणूचा प्रसार रोखण्यासाठी प्रामुख्याने डासांची संख्या नियंत्रित करणे. आणि डास चावू नयेत म्हणून काळजी घेणे फार महत्त्वाचे आहे. उपायांमध्ये कीटकनाशक वापरणे. लांब बाही असलेले कपडे घालणे. मच्छरदाणी वापरणे आणि डासांची पैदास होते तेथील पाणी काढून टाकणे या गोष्टी कराव्यात. जास्त प्रमाणावर जिथे झिकाचे संक्रमण असेल त्या भागात, या विषाणूचे लैंगिक संक्रमण टाळण्यासाठी देखील सावधगिरी बाळगली पाहिजे. संशोधन आणि सार्वजनिक आरोग्य सज्जतेच्या महत्त्वावर भर दिला पाहिजे. तात्काळ धोका कमी झाला असताना, झिका चे दीर्घकालीन परिणाम समजून घेण्यासाठी आणि भविष्यातील उद्रेक रोखण्यासाठी सतत प्रयत्न चालू ठेवणे.

डासांचा प्रादुर्भाव असलेल्‍या भागात राहत असाल तर दरवाजे व खिडक्‍या बंद ठेवण्‍याची खात्री घ्‍या.
• डास/किटकांपासून संरक्षण करणाऱ्या प्रतिबंधकांचा वापर करा.
• फक्‍त उकळलेले / प्‍युरिफाईड (शुद्ध) पाणी प्‍या.
• घरामध्‍ये बनवलेले ताजे अन्‍न सेवन करा आणि बाहेरील खाद्यपदार्थांचे सेवन करणे टाळा.
• तापावर उपचार करण्‍यासाठी अॅस्पिरिन गोळ्या घेणे टाळा आणि २ दिवसांहून अधिक लक्षणे राहिल्‍यास डॉक्‍टरांचा सल्‍ला घ्‍या.
• तुमचे घर आणि घरातील जाता हवेशीर ठेवा.
• विशेषत: बाहेरून आल्‍यानंतर हाताने नाक व तोंडाला स्‍पर्श करू नका.
• नेहमी मुलभूत स्‍वच्‍छता राखा आणि शक्‍य असल्‍यास वारंवार हात स्‍वच्‍छ धुवा.
• तुमची रोगप्रतिकारशक्‍ती कमकुवत असल्‍यास गर्दीच्‍या ठिकाणी जाणे टाळा, ज्‍यामुळे व्‍हायरल संसर्गांचा धोका कमी होईल.