अरबी समुद्रात उभे राहणार ४५ हजार कोटींचे महाप्रकल्प

 

पालघरमध्ये साकारणार भारतातील पहिले ऑफशोर विमानतळ

• पालघरच्या कोरे बीचजवळ अरबी समुद्रात भारतातील पहिले ऑफशोर विमानतळ उभारले जाणार.
• सुमारे ४५ हजार कोटी रुपयांच्या या प्रकल्पाची वार्षिक ९ कोटी प्रवाशांची क्षमता असेल.
• विमानतळाला वाढवण बंदर आणि प्रमुख वाहतूक मार्गांशी जोडण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे.

                    ब्लॅक अँड व्हाईट मुंबई वृत्तसेवा 

सध्या भारतात एकूण ४८७ विमानतळ आणि हवाई पट्ट्या आहेत, त्यामध्ये देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय अशा दोन्ही प्रकारच्या सुविधांचा समावेश आहे. यापैकी अनेक विमानतळांचे व्यवस्थापन ‘एअरपोर्ट्स अथॉरिटी ऑफ इंडिया’ करते, तर काही विमानतळ राज्य सरकारे किंवा खासगी कंपन्यांद्वारे चालवले जातात. आता, पाण्यावर स्थित असलेल्या भारतातील पहिल्या विमानतळाच्या उभारणीची तयारी सुरू आहे. मुंबईजवळ पालघरलाहे विमानतळ उभारण्यात येणार आहे.

एमएडीसीद्वारे उभारणी

महाराष्ट्र सरकार ‘महाराष्ट्र एअरपोर्ट डेव्हलपमेंट कॉर्पोरेशन’ (एमएडीसी) द्वारे हे ‘ऑफशोर’ विमानतळ उभारणार आहे. तथापि, विकासकाची अद्याप अंतिम निवड झालेली नाही. नंतरच्या टप्प्यावर एखाद्या कंपनीवर ही जबाबदारी सोपवली जाईल. सध्या, महाराष्ट्र सरकारने राज्याच्या पश्चिम किनारपट्टीवर प्रस्तावित असलेल्या या विमानतळासाठी ‘सविस्तर प्रकल्प अहवाल’ (डीपीआर) मागवला आहे. याव्यतिरिक्त, मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी अधिकाऱ्यांना ‘उत्तन-विरार सी-लिंक’चा विस्तार करून या स्थळाला थेट जोडणी देण्याच्या शक्यतेची तपासणी करण्याचे निर्देश दिले आहेत.

या विमानतळाची रचना वार्षिक सुमारे ९ कोटी प्रवाशांची हाताळणी करण्याच्या क्षमतेनुसार केली जात आहे. याचे नियोजन ‘वाधवान बंदर’ आणि महत्त्वाचे वाहतूक मार्ग यांसारख्या इतर मोठ्या पायाभूत सुविधा प्रकल्पांच्या अनुषंगाने केले जात आहे. या उपक्रमांमध्ये एकत्रितपणे त्या परिसराचा कायापालट करण्याची क्षमता आहे. जो मुंबईच्या शहरी विस्तारापासून बराच काळ अलिप्त राहिला समुद्रकिनाऱ्यालगतचा आहे. हा (ऑफशोर) विमानतळ केवळ प्रवासी वाहतुकीसाठी नाही. त्याचे नियोजन एक प्रमुख हवाई मालवाहतूक केंद्र म्हणून केले जात असून तो वाढवण बंदराशी जोडला जाईल. हे बंदर आणि विमानतळ यांच समन्वयातून, विविध वाहतू माध्यमांद्वारे भारताच्या औद्योगिक क्षेत्रां जागतिक बाजारपेठांशी जोडण्या महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली जाईल अशी अपेक्षा आहे.

अरबी समुद्रात तयार केलेल्या जमिनीवर उभारणी

जमिनीवर बांधल्या जाणा-या पारंपरिक विमानतळांच्या विपरित, ‘ऑफशोर’ विमानतळे समुद्रातील भराव टाकून तयार केलेल्या जमिनीवर किंवा कृत्रिम बेटांवर उभारली जातात, जपान, हाँगकाँग आणि दक्षिण कोरिया यांसारख्या देशांनी जमिनीची कमतरता दूर करण्यासाठी आणि प्रमुख विमान वाहतूक केंद्रे उभारण्यासाठी या मॉडेलचा यशस्वीपणे अवलंब केला आहे. आता भारताला त्याचे पहिले ऑफशोर विमानतळ मिळणार आहे.

हे विमानतळ महाराष्ट्रातील पालघर जिल्हयातील ‘कोरे बीच’ जवळील अरबी समुद्रात, भराव टाकून तयार केलेल्या जमिनीवर उभारले जाईल. अहवालांनुसार, या प्रकल्पासाठी अंदाजे ४५ हजार कोटी रुपये खर्च येईल. यापैकी सुमारे २५ हजार कोटी रुपये जमिनीवी भराव करण्यासाठी खर्च केले जातील, तर उर्वरित निधी विमानतळाच्या पायाभूत सुविधांसाठी त्यामध्ये टर्मिनल, धावपट्टी आणि इतर ‘एअरसाइड’ व ‘लॅण्डसाईड’ सुविधांचा समावेश आहे.